وەربەستنی هەڵەکانی شکاوە (عیوب انکساری)
عیوب انکساری پێک دێت لە دووربینى، نێزبینى و ئاستیگماتیزم. چاوێک کە هەڵەی شکاوە هەیە، بۆ بینینى باش پێویستە بە عینک یان لێنزی تماسی. جەراحی لیزیک ئەو ئەڤینە دابین دەکات کە کەس بتوانێ بەبێ عینک یان لێنز بینینێکی گونجاو هەبێت. لە جەراحی لیزیکدا، پزیشک بە پشتیوانی لە معاینە و ئەنجامەکانی وێنەبردن و بە لێزەری تایبەتی شێوەی قرنیە دەگۆڕێت، و بەو شێوەیە، نووری هاتوو لە ئاشیاکان، راست لەسەر شبکیە کۆدەبێتەوە.
ئەگەر لە عینک یان لێنزی تماسی وای خەفت بوویت، و پزیشکی چاوشت هەروەها تۆت کاندیدی باش بۆ جەراحی لیزیک ناساند، جەراحییەکانی لیزری چاو ڕێگایەکی دڵنیایە بۆ دەرکردنی عینک و لێنز لە ژیاندا و دەست پێکردنی ژیانی نوێ. چونکە پاش جەراحی بینینێکی تەواو بەدەست دەهێنیت و دەکرێت بە ئاسانی وەرزشی بکەیت، خوێندن بکەیت و گرنگتر لە هەمووان ئەوەیە کە دیکە نیگەران نەبیت لە شکستن یان لەدەست دان لێنزی تماسی یان عینکت.
لیزیک جەراحییەکی زۆر بەکاردەهاتوو و وردەکارییەکی دو قۆناغی لەسەر قرنیەیە. لە ئەم شێوەیەدا بە تیغەی باریكی ئۆتۆماتیکی (میکروکڕاتۆم) قاپیەک (فلپ) لە سەرەوەی قرنیە دەبرێتەوە، و بە لێزەری ئگزایمەر کە زۆر خێرا و وردە، ژمارەکانی چاو چاک دەکرێن. بە پێشکەوتنی نوێ و بەکارھێنانی لێزەری فمتوسانیە (Femto Second Laser)، تێکنیکی فمتولیزیک سازکرا کە ئێستا یەکێکە لە باشترین و بێ عەرەزترین رێگاکانی جەراحی وەربەستنی هەڵەکانی شکاوە. ناوەندی چاوپزیشکی تایبەتی «مەھر» بە سەرپەرشتی بە نوێترین ئامێرەکانی لێزەری ئگزایمەر و فمتوسانیە، ئامادەی پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییە.
دۆخی گشتی بۆ جەراحی لیزیک
ئەگەر تۆ داخوازی جەراحی لیزیک بیت (PRK، لازک، فمتولیزیک یا فمتو سمایل)، ئەمانە گرنگن:
- قەبارە (ضخامت) گونجاوی قرنیە
- نەبوونی شەکرەی بە کۆنترۆڵنەکراو
- نەبوونی کێشە لە لایەی ئەوشک (tear film)
- نەبوونی ڕووداوی پێشوو لە قرنیە
- نەبوونی تاو لە ناوچاو
- نەبوونی نەخۆشی گلوکۆم (آبی شا) یان کاتاراکت (آبی مروارید)
- نەخۆرینی هەندێ دارو وەک «راکۆتان»
- نەبوونی چاوەڕوانی ناپێویست لە جەراحی
کێشەی ئەوەی “کام جۆری لیزیک باشترە؟
بەهۆی ئەوەی چاوەکانی هەر کەس جیاوازن، باشترین جۆری جەراحی بەپێی دۆخی چاو و بەرژەوەندی پزیشک دیاری دەکرێت. هەموو ئەمانە پێش جەراحی لە ڕێگەی معاینە، وێنەبردن و … لەلایەن چاوپزیشکەوە پشکنین دەکرێن، و بە پێی ئەنجامەکان جەراحی گونجاو هەڵدەبژێردرێت. پزیشک پێش ئەنجامدانی جەراحی ئەم خاڵانە و لەوانەیە خاڵی ترەشت یادت بدات.
ئامادەکارییە گشتییەکان پێش جەراحی لیزیک
- شۆردنی پلک و مژه شەوی پێش جەراحی
- نەکردنی ئارایش لە دوورەکەی چاو لە ڕۆژی جەراحی
- پۆشینی جلناسی هەلکەفت (سبک) لە ڕۆژی جەراحی
- نەبەکارهێنانی عطر و ئدکڵن لە ڕۆژی جەراحی
- نەبەکارهێنانی لێنزی تماسی بۆ کەمەیەک هەفتە پێش جەراحی
- بەکارهێنانی قرصی ئارامبەخشی ئەگەر ترسی تۆ هەیە
رێنماییە گرنگەکان لە کاتی جەراحی
- پێش جەراحی، چاو بە قەرەباڵغکردن (قطره) بیحسدەکرێت و نزیکی هوشیاریت.
- هاوکاریت لە کاتی جەراحی گرنگە بۆ ئەنجامدانی باشتر؛ شتێك دهێڵم، خاڵت بهێڵە.
- لە کاتی جەراحی سەرت نگەڕێنە و سەیری نووری سور یان سەوزی چمشکزان بکە.
- کاتی تاباندنی لێزر کەمتر لە یەک خولەکە و زۆرجار لە نزیک ۱۰ چرکەیە.
- نیگەرانی لە پلکزدن مەبە؛ چونکە پلک بەئامێر دەکرێت کراوە بێت.
- لە کاتی کارکردن پلک لێردە مەنهێنە و مژ هەڵمەگرە.
چاکسازییە پاش جەراحی لیزیک
- بەڕێوەبردنی قطرە و مەسکین بە شێوەی ڕێک لەگەڵ ڕێنمایی پرستاران
- ١–٢ ڕۆژ پاش جەراحی ویزیت لەلایەن پزیشک و جێگیری بە ڕێنماییەکان
- ئەگەر هەستی نارەحتییەک هەبێت، تکایە کاریەکی سادە بکە بە پابەندی بە رێنماییەکان
- نەبەکارهێنانی کریم، لۆسیون و ئارایش تا گەیشتن بە رێکەوتی پزیشک
- لە یەک هەفتەی یەکەم پاش جەراحی، شۆفێری نەکە
- لە هەفتەکانی یەکەم پاش جەراحی ملچکردنی چاو بپارێزە
- نەکردنی مەلكاوە (شەنا) بۆ لانی کەم ٤ هەفتە
- نەکردنی وەرزشە توندەکان (بوکس، فتبۆڵ، کاراتە…) بۆ ٨ هەفتە
- نەبەکارهێنانی هەیچ جۆر لێنزی تماسی بۆ ٣ مانگ
- ویزیت بە فریاکانی دیاریکراو لەلایەن پزیشک تا ٦ مانگ
- لە چەند مانگی یەکەم پاش جەراحی، ڕەنگاوی بینین هەبێت و دەمێت ٣ تا ٦ مانگ بۆ جێگیری بینین. لە ئەم ماوەدا هەست بە کێشە لە کاتی شۆفێری لە شەو، نوورەکانی خیرهکن و هالەی نووران دەتوانرێت قوربانی شێوە بێت، کە پێویستە پزیشک پاشەرعی پشکنینی بکات.
